Pierwiastek występujący w przyrodzie rzadko - o wiele rzadziej niż inne metale; otacza nas, ale w ilościach śladowych. Np. woda morska zawiera 0,01 mg złota na 1 metr sześcienny. Śladowe ilości złota znajdują się również w płatkach owsianych, orzechach laskowych, oraz organizmach żywych. Odporne na działanie czynników atmosferycznych i większości agresywnych chemikaliów. Synonim bogactwa, koniunktury, powodzenia...
A wszystko dzięki temu, iż każdy jego atom zawiera 79 protonów w jądrze. Gdyby miał ich 2, byłby helem i nadawał się tylko do napełniania balonów. Gdyby miał ich 84 byłby rakotwórczym polonem. Gdyby…Ale nie jest…
Wydobyciem złota zajmowano się już w starożytnym Egipcie, ale w niewielkich ilościach (ok. 1 tony rocznie). Za czasów Imperium Rzymskiego pozyskiwano od 5 do 10 ton. W średniowieczu wydobycie złota znowu spadło do ok. 1 tony. Zwiększenie wydobycia notowane jest dopiero od momentu rozpoczęcia w XV wieku eksploatacji złóż w Afryce (Ghana). Następnie pozyskiwano złoto w podbitej przez Hiszpanów Ameryce, a od XVIII wieku także w Rosji.
Początkowo, by wydobyć cenny metal, kopano w ziemi i kruszono skały, jednak rzadko znajdowano samorodki czystego kruszcu. Górnicy dostarczali minerały, które potem trzeba było oczyścić. Chemicy opracowali metodę oddzielania metalu od skały płonnej za pomocą rtęci. Po 1560 roku metoda ta zyskała wielką popularność. W zamkniętych szczelnie pomieszczeniach kobiety i starcy kruszyli minerał. Z czasem ludzi zastępowano mułami, które tratowały grudy skały kopytami. Polany wodą minerał zamieniał się prawie w błoto. Do tej papki dodawano trochę rtęci, soli i siarczanu miedzi. Dzięki tej mieszance w tani sposób pozyskiwano złoto z ubogich w ten kruszec złóż.
Historię wydobycia złota dzieli się na dwa okresy. Pierwszy - sięgający połowy ubiegłego stulecia, kiedy wydobyto w sumie ok. 10 tysięcy. ton kruszcu. Drugi - trwający do dziś i obejmujący czasy rozpoczętej w 1848 r. gorączki złota w Kalifornii. Na ten okres przypada ponad 90% całości pozyskanego w historii złota. Równocześnie z odkryciem złóż w Ameryce rozpoczęto eksploatację kopalń w Australii, Afryce Południowej oraz Kanadzie.
Od XIX wieku, w związku z wprowadzeniem parytetu złota dla większości walut wymienialnych, wzrósł popyt na ten metal. Również opracowanie nowych technik wydobycia pozwoliło na eksploatację głębiej zalegających złóż. Z tego powodu poszukuje się nowych miejsc wydobycia złota w takich krajach jak: Indonezja, Brazylia, Papua Nowa Gwinea, Filipiny, Uzbekistan i Nikaragua. Dzisiejsze światowe wydobycie złotego kruszcu utrzymuje się na poziomie ok. 2300 t rocznie. Mimo, iż pozyskuje się je w prawie 60 krajach, naprawdę liczącymi się producentami są: RPA (ok. 550 t rocznie), USA (ok. 330 t rocznie), Australia (ok. 240 t rocznie), Kanada (ok. 170 t rocznie), Rosja (ok. 150 t rocznie), a ponadto kraje Ameryki Łacińskiej (głównie Brazylia), Chiny, Ghana, Indonezja i Papua Nowa Gwinea. Niegdyś, ze względu na rzadkość występowania złota, na jego posiadanie mogli sobie pozwolić jedynie najbogatsi. Sytuacja zmieniła się po odkryciu złóż w Ameryce i Australii, w rezultacie czego złoto stało się dostępne prawie dla każdego. Stolicą branży złotniczej stały się wówczas Włochy - potęga w produkcji złotej biżuterii. Trendy w biżuterii złotej zmieniały się na przestrzeni wieków równie często jak w modzie. Złotnicy wciąż obserwują otaczający świat i próbują wychwycić zmieniające się upodobania klientów oraz stworzyć kolekcje nowoczesne i niepowtarzalne.
Mało jednak kto pamięta, iż złoto wykorzystywane jest nie tylko do celów zdobniczych. Stosowane było w lecznictwie od czasów starożytnych (Persja, Arabia, Indie, Chiny). Do celów tych wykorzystywano cienkie płatki złota, sproszkowane złoto, nalewkę złotą, kwasowe roztwory złota oraz sole złota nieorganiczne i organiczne. O właściwościach leczniczych złota pisał Arystoteles, a w średniowieczu Paracelsus. Zalecał on, aby preparaty ze złota stosować do terapii chorób wenerycznych, trądu, ropiejących ran, a nawet padaczki. W wiekach późniejszych (VII-XIX wiek) sole złota wykorzystywano do leczenia kiły, padaczki, chorób zakaźnych, chorób serca, chorób pasożytniczych (w tym wywołanych przez pierwotniaki), a nawet gruźlicy. W XX wieku do lecznictwa wprowadzono złoto koloidalne (promieniotwórcze), które wykorzystuje się w leczeniu białaczek, nowotworów opłucnej i otrzewnej. Wykazuje miejscowe i silne działanie przeciwrakowe. Złoto, podobnie jak srebro, miedź czy cynk działa przeciwbakteryjnie i przeciwgrzybicznie. Niszczy pierwotniaki i roztocze, działa także hamująco na rozwój wirusów.